energiebewust tv kijken

in 2008 verkopen de elektrozaken geen klassieke beeldbuizen meer en dat is geen goed nieuws voor de energiefactuur

Alle beetjes helpen. Hoewel elektronische toestellen slechts een fractie van het huishoudelijk energieverbruik vertegenwoordigen (de helft van ons energieverbruik gaat naar verwarming), kunnen we ook daar nog heel wat energie besparen. Bovendien haalt iedereen steeds meer hifi en elektronica in huis. In vorige Frontaals probeerden we je te overtuigen om alle toestellen in stand-by uit te schakelen of om te kiezen voor energiezuinige koelkasten. Maar ook bij de aanschaf van een tv kan je kiezen voor een energiezuinige oplossing.

Platte televisieschermen worden als één van de grootste elektrische energieverslinders in het huishouden met de vinger gewezen. Zij zouden de inspanningen om energie te bezuinigen ‘dreigen te ondermijnen’ volgens een Amerikaanse onderzoeker. Terwijl er steeds meer energiezuinige koelkasten en wasmachines op de markt worden gebracht, lijkt het met televisies de andere weg op te gaan. Wij gingen op zoek naar de recente evoluties in de televisiewereld (plasma- en lcdschermen, High Definition tv, SED tv - zie kader pagina 13) en onderzochten ook de evolutie van het energieverbruik.

Verbruik van tv
We sluiten een stroomverbruikmonitor aan op een loodzware klassieke beeldbuis tv (68 cm beelddiagonaal) en stellen een verbruik van 80 watt vast. Wanneer het toestel uitgeschakeld iss, verbruikt het nog altijd 8 Watt. Dus als ik de tv niet in standby laat, maar afzet, dan valt het gebruik van de logge beeldbuis nogal mee. Hoe brengen zijn platte nakomelingen het er vanaf? Daar gaat het tenslotte om, want hoewel er eind 2006 nog 5% beeldbuis tv’s werden verkocht, zijn er eind 2007 geen meer in de winkels te vinden; enkel nog flatscreens. Toen we naar de oorzaken van het verdwijnen van de beeldbuis tv vroegen, wist een verkoper ons te vertellen dat flatscreens nu eenmaal lichter en dunner en dus praktischer en goedkoper zijn qua transport.

Bij een zelfde beelddiagonaal verbruiken lcd tv’s al 25 % meer energie dan beeldbuis tv’s, maar de meeste consumenten kiezen tegenwoordig voor een platte tv met een groter scherm in plaats van een klassiek televisietoestel. Zo verbruikt een lcdtv met een beelddiagonaal van 68 cm, 105 watt tegenover 80 watt voor een klassieke beeldbuis tv met dezelfde beelddiagonaal. Maar het grote gamma van lcd-schermen op de markt begint pas bij 82 cm beelddiagonaal, met een verbruik tussen 120 en 150 watt. Het grote aanbod van plasmaschermen begint dan weer pas vanaf 106 cm beelddiagonaal, met een verbruik tussen de 230 en 460 watt. Lcd-schermen van 106 cm scoren beter met een verbruik tussen de 200 en 250 watt. Als we het verbruik berekenen per vierkante cm, dan komen we gemiddeld aan 0,036 watt per cm² voor klassieke beeldbuis schermen, 0,045 watt per cm² voor lcd-schermen, en 0,056 watt per cm² voor de nieuwe plasmaschermen. Dit komt omdat lcd-tv’s fluorescerende verlichting aan de achterkant van het scherm gebruiken om beelden te produceren. Plasma’s verbruiken meer omdat elk pixel die je op het scherm ziet, verlicht wordt, zelfs de donkere. Een grote plasma-tv (106 cm) met hoge resolutie verbruikt tot 460 watt. Als de tv gemiddeld 4 uur per dag aan staat, betekent dit per jaar een elektriciteitskost van 120 euro en een CO2-uitstoot van 400 kg. De kleinere klassieke beeldbuizen daarentegen produceren 100 kg CO2.

Toekomst
De trend weg van klassieke beeldbuizen is, ondanks het meerverbruik, echter niet te stoppen. Binnenkort wordt de grote doorbraak van HDTV verwacht. Ondertussen maken alternatieve technologieën zich in de coulissen op om plasma en lcd-tv’s te beconcurreren. Tv’s met de SED-technologie, gepromoot door Canon en Toshiba, zouden in 2008 op de markt komen. SED zou de beeldkwaliteit van een beeldbuis tv leveren, in het formaat van een flatscreen, aan de helft van het energieverbruik van een beeldbuis en een derde van het verbruik van een plasma-tv van dezelfde grootte. Om je steentje bij te dragen tot het bereiken van de Kyoto-normen, raden wij dus aan om je zetel wat dichter bij een wat kleinere beeldbuis of lcd tv te schuiven (er zijn geen plasma tv’s met een beelddiagonaal kleiner dan 102 cm). Vergeet ook niet je tv af te zetten i.p.v. in stand-by stand te laten staan. Hier scoren de nieuwe flatscreens beter dan de beeldbuis: hun verbruik in stand-by ligt onder de 1 watt. Een ander alternatief? Kijk wat minder tv!

Dit artikel komt uit Frontaal editie Maart 2008. Indien u Frontaal wilt ontvangen klik op de afbeelding.