Bovengrondse berging en infiltratie

Als je er de ruimte voor hebt, zorg dan voor een bovengrondse berging.

In de tuin maak je een diepere plaats waar het regenwater naar toe loopt en wordt opgevangen. Het regenwater heeft hier de tijd om te infiltreren in de bodem. De vorm van dit infiltratiebed is vrij te bepalen zolang je de vereiste minimumafmetingen respecteert.
De afvoer van de verharde oppervlakken naar het infiltratiebed wordt best bovengronds gehouden om verstopping te voorkomen. De verschillende afvoeren en het infiltratiebed integreer je op een creatieve wijze in je tuin.

Bij een bovengrondse berging krijg je een vochtige zone in je tuin, waar je bij de inrichting van de tuin rekening mee moet houden. Slechts gedurende een korte tijd staat er water in deze infiltratiekom.
Als je dit niet wilt of als je er gewoon de plaats niet voor hebt, kan je opteren voor een ondergrondse infiltratievoorziening.

Soorten bovengrondse berging

Er bestaan twee types van bovengrondse berging en infiltratie: de infiltratiekom en de wadi. 

De infiltratiekom

Een infiltratiekom is tot 30 cm diep. De oppervlakte van de infiltratiekom bestaat uit een humushoudende laag begroeid met gras. Voor een goede infiltratie moet je de kom vrij houden van bladeren en het gras maaien. Als de infiltratiecapaciteit te laag wordt, kan je de kom verticuteren.
Het regenwater loopt via open goten naar de kom. Wil je het regenwater toch ondergronds naar de kom leiden, dan voorzie je best een systeem om bladeren tegen te houden.

Op de plaats waar het regenwater in de kom komt, moet je er voor zorgen dat de stroming niet de ruw is. Dat kan met een verdeelgoot.
Een infiltratiekom moet volledig vlak liggen. Als je tuin in een helling ligt, kan je op verschillende niveaus kommen aanleggen al of niet met elkaar in verbinding staan. 

Voor de veiligheid is de komdiepte best kleiner dan 30 cm. De hellingen zijn vrij vlak (kleiner dan 45°) met afgeronde zijkanten. De doorlaatbaarheid van de ondergrond zou minstens 10-6 m/s (= 3,6 mm/h) moeten zijn. Dit betekent dat op 1 uur tijd het water 3,6 mm zakt of infiltreet. Voor een goede infiltratie moet de grondwatertafel 1 meter onder de bodem van de infiltratiekom liggen.

De wadi

Het wadi-systeem is de Nederlandse benaming voor wat in Duitsland 'mulden-rigolen'systeem genoemd wordt. Wadi afkomstig van het Arabisch en betekent dal. In het woestijngebied zijn het droge rivieren die bij hevige regenval tijdelijk met water zijn gevuld om daarna langzaam leeg te raken. De wadi als infiltratiesysteem is hiervan afgeleid. (uit 'Water' nr. 85 september 2002)

Als de ondergrond onvoldoende doorlatend is, maar het grondwater toch diep genoeg zit, kies je beter voor een wadi. Bij dit systeem wordt onder onder de infiltratiekom een filterbed aangebracht. Dit filterbed doorbreekt een minder doorlatende laag of voorziet in extra waterberging.

Voor de dimensionering geldt de som van het volume in de infiltratiekom en het ondergrondse volume van het filterbed als de berging.

Wadi met drainage

Om de infiltratiecapaciteit nog te vergroten, kan je een drainageleiding aanbrengen in het ondergrondse filterbed. Op deze manier bekom je een ondiepe infiltratiekom die ondergronds gedraineerd wordt. Het drainagewater leid je af naar een gracht, waterloop of regenwaterriool. Het filterbed bestaat dan uit een drainagebuis, omhuld met grove kiezel en een geotextiel.

Er bestaan hiervoor ook geprefabriceerde blokken met een groot poriënvolume.

Bronnen en informatie

• 'Waterwegwijzer voor architecten. Een handleiding voor duurzaam watergebruik in en om de particuliere woning.' van de Vlaamse MilieuMaatschappij, te bestellen via het nummer van de Vlaamse infolijn (1700 of info@vmm.be).
• Meer informatie kan je ook vinden bij het Waterloket (0800/99 004 of op hun website)