Verharding beperken, infiltratie maximaliseren

Veel van de verharde oppervlakten die Vlaanderen 'rijk' is, kunnen vervangen worden door waterdoorlatende verharding. Het regenwater kan dan onmiddellijke in de bodem indringen.Laat dit echter geen excuus zijn om steeds nieuwe verhardingen aan te brengen. Verhard dus enkel het hoogst noodzakelijke en laat de rest natuurlijk.

De verschillende systemen

Je kan een deel van de tuin of oprit verharden met waterdoorlatende materialen. We sommen er een aantal op. Materiaalinformatie vind je onder 'Verhardingen' bij Bouwmaterialen.

• Steenslagverhardingen
• Dolomietverhardingen
• Bestrating met brede voegen
• Waterdoorlatende betonstraatsteen
• Grasbetontegels
• Polyethyleen grastegels
• Mulchbedekking, houtspaanders

Voor de verschillende systemen gelden een aantal gelijke voorwaarden :

• Zowel de bovenafwerking als de ondergrond moeten voldoende waterdoorlatend zijn, zodat het regenwater niet te lang blijft staan. Het grondwater moet minstens 0,7 meter diep liggen. Indien het regenwater niet snel genoeg in de ondergrond kan dringen, zal de oppervlakteafwerking deels als een bergingsvolume werken. Eens deze berging verzadigd is, ontstaan er plassen. Als je dit niet wilt, moet je een bijkomende afwatering voorzien. Je kan het overtollige water bijvoorbeeld in de berm laten infiltreren. Je kan ook een dikkere doorlatende fundering aanbrengen of ondoorlatende lagen breken.
• Je moet vermijden dat de verharding bereden wordt door zwaar verkeer. Dit verdicht de grond en vermindert de doorlaatbaarheid. Voor opritten op een weinig doorlatende grond is het belangrijk een voldoende dikke doorlatende fundering aan te brengen en een verharding die de belasting verdeelt.
• Op sommige doorlatende verhardingen gaat na verloop van tijd allerlei kruiden groeien. Als je die met pesticiden gaat bestrijden, creëer je een bron van vervuiling naar het grondwater. Je kan onkruid manueel verwijderen of met een biologisch afbreekbaar product besproeien. Je kan het natuurlijk ook gewoon laten groeien of met de grasmachine maaien.
• Je kan een verhard oppervlak laten afstromen naar een doorlatend verhard oppervlak, maar dan moet je zeer doorlatende grond hebben (> 200 mm per uur) of voldoende berging voorzien onder de doorlatende verharding.
• Bij plots opkomende vorst kan het water onder de doorlatende verharding opvriezen en de verharding beschadigen. Bestaat dit gevaar, dan moet onder de deklaag een niet-vorstgevoelige onderfundering voorzien worden. Tabel 1 geeft aan onder welke voorwaarden dit vereist is.
  Of een grond vorstgevoelig is, hangt af van zijn fijnheid. Zeer fijne (klei, leem) en fijne gronden (fijne zanden) zijn zeer tot matig vorstgevoelig. Grovere gronden (middelmatig, grof zand) zijn over het algemeen niet vorstgevoelig. De diepte tot waar de onderfundering moet reiken, is afhankelijk van een aantal factoren. Algemeen kan gesteld worden dat deze varieert van 40 tot 65 cm.

 Tabel 1: Vorstgevoeligheid van verschillende materialen

Bron: VMM

Bronnen en informatie

• 'Waterwegwijzer voor architecten. Een handleiding voor duurzaam watergebruik in en om de particuliere woning.' van de Vlaamse MilieuMaatschappij, te bestellen via het nummer van de Vlaamse infolijn (1700 of info@vmm.be).
• Meer informatie kan je ook vinden bij het Waterloket (0800/99 004 of op hun website)