FRONTAAL-ARTIKEL december 2004

CO is een stille moordenaar. Isolatie niet.

De provincie voert naar jaarlijkse wintergewoonte weer campagne om CO-vergiftiging te vermijden. Overal zie je de folder “CO een stille moordenaar”. Een mooie folder. Ware het niet dat er weer een oude mythe in geslopen is. Meer nog, deze mythe werd overgenomen door de stad Gent in haar stadsmagazine.

In de folder van de provincie en in het Gentse stadsmagazine staat onder de maatregelen “Hoe kan je CO voorkomen?” het onwaarschijnlijk zinnetje “pas op voor te veel isoleren”. Alsof je CO-vergiftiging riskeert door 15 cm dakisolatie te steken in plaats van 8 cm. Steeds opnieuw wordt luchtdicht bouwen verward met isoleren. Het is een even hardnekkige mythe als “door te veel isoleren riskeer je condensatie-problemen”. Beide komen op hetzelfde neer: men heeft het over een ventilatieprobleem en niet over een isolatieprobleem.

Vroeger hadden en ook nu nog hebben vele huizen heel wat kieren en spleten. Het positieve hiervan is dat er genoeg verse lucht binnen komt en vochtige binnenlucht kan ontsnappen naar buiten. Kieren en spleten zijn echter ook enorme bronnen van warmteverlies. Er komt immers meer koude lucht naar binnen dan we nodig hebben voor ventilatie. Deze koude lucht moet bovendien opgewarmd worden. Kieren en spleten veroorzaken daardoor een extra stookkost tot 13%. Terecht worden kieren en spleten gedicht met tochtstrips, tochtborstels, dampschermen, en dergelijke meer. De woning luchtdicht maken heet dat.

Luchtdicht bouwen hand in hand met gecontroleerde ventilatie

Wat veel mensen vergeten, is dat je de woning niet zomaar mag luchtdicht maken. Je hebt hoe dan ook ventilatie nodig. Hoofdzakelijk om voldoende verse lucht binnen te krijgen en om vochtige dampen af te voeren (keuken, badkamer, ademen, …) die anders neerslaan op vensters en muren met schimmel als gevolg.
Het komt erop aan gecontroleerd te ventileren zodat er niet meer warmte door ventilatie verdwijnt dan nodig. Hoe doe je dit?

• Door twee à driemaal per dag je vensters een kwartiertje open te zetten (en de verwarming uit)
• Door zelfregulerende raam- en deurroosters te gebruiken (met 5 standen voor een fijne regeling)
• Door een ventilatiesysteem in de woning te voorzien.

Veel mensen zetten hun vensters in de slaapkamer een hele dag in kipstand of volledig open tijdens het stookseizoen. Dit is eigenlijk even erg als kieren en spleten. In de slaapkamers wordt dan warme lucht van beneden in huis weggezogen via spleten onder de binnendeuren. Bovendien koelen de muren volledig af. Als je de ramen een kwartiertje ’s morgens na het opstaan en een kwartiertje voor het slapengaan opent, heb je voldoende verse lucht binnen en zal de koude lucht onmiddellijk verwarmd worden door de warmte die in de muren zit opgeslagen.

Van waar komt de isolatiemythe?

Het is in België geen gewoonte om veel aandacht te besteden aan een goede ventilatie. Gezien vroeger de huizen zo lek waren als een zeef kwam er voldoende lucht binnen en kon het vocht makkelijk naar buiten. Toen men door de energiecrisis wenste te besparen keek men enkel naar de isolatiegraad van een woning. Er werd meer luchtdicht gebouwd zonder kieren en spleten en men ging beter isoleren. Men had echter geen oog voor de ventilatie. Alles werd dichtgestopt en de vochtige lucht kon niet meer naar buiten. Gevolg: schimmelvorming op muren en hogere kans op CO-vergiftiging. Het zwart schaap werd de isolatie omdat men dacht dat deze ingreep deze problemen had veroorzaakt. Men vergat gewoon dat elk huis ventilatie nodig heeft en voorzag bijvoorbeeld geen verluchtingskokers bij nieuwbouw of raamroosters bij verbouwing.

De provincie en de stad hebben beloofd de term ‘isoleren’ niet langer te gebruiken wanneer ze eigenlijk spreken over het dichten van kieren en spleten zonder gecontroleerde ventilatie te voorzien. Hopelijk is de begripsverwarring bij deze de deur uit.

FRONTAAL is het tijdschrift voor leden van het Gents MilieuFront vzw, initiatiefnemer van de MilieuAdviesWinkel.