Bouwen en wonen > Duurzaam bouwen Duurzaam bouwen
De Belg (ver)bouwt veel en graag. De plaats waar en de manier waarop onze woning wordt gebouwd of verbouwd zal voor een groot deel bepalen hoe we gaan leven en hoeveel energie, materialen en water we gaan verbruiken. De Belg heeft in het verleden niet altijd op lange termijn nagedacht. De Belg bolt graag en onze huizen behoren tot de slechtst geďsoleerde in Europa. En dit voelen we in onze energierekening. Maar ook op vlak van rationeel watergebruik of het duurzaam gebruik van materialen is er nog heel wat verbetering mogelijk.
Op deze website willen we jullie helpen om met een beperkt budget zo slim mogelijk te (ver)bouwen en zoveel mogelijk energie, water en materialen te besparen.
De Milieuadvieswinkel is ook partner van het Vlaams Netwerk Duurzaam Bouwadvies. Dit netwerk ontwikkelde recent een overzichtelijke advieslijst voor iedereen die milieuvriendelijk en energiezuinig wil (ver)bouwen, je kan deze advieslijst hier downloaden.
Hier nog eens het grote verhaal rond context, energie, water en bouwmaterialen.
Context
Duurzaam bouwen gaat over veel meer dan een gebouw alleen. De plaats waar en de manier waarop we (ver)bouwen, bepalen voor een belangrijk deel het sociale leven en de ecologische voetafdruk voor de volgende jaren. Contextuele duurzaamheid heeft in de eerste plaats te maken met onze “inplanting”, de plaats waar we gaan wonen, in functie van een minimaal energie- en tijdsverbruik voor onze verplaatsingen. Daarnaast wordt ze ook sterk beďnvloed door:
-
de oppervlakte en het volume dat we innemen
-
de keuze om bestaande structuren, gebouwen, materialen te hergebruiken
-
de keuze om aan te sluiten bij een bestaand sociaal en ecologisch weefsel en dit te versterken
-
de zorg voor een gezonde en veilige constructie
- slim bouwen: flexibel, aanpasbaar en toegankelijk
-
dit alles binnen een duurzaam wettelijk, organisatorisch en financieel haalbaar kader
Hier wordt de basis gelegd van een duurzaam project. Zonder deze prioritaire maatregelen zal een project nooit de kans krijgen om letterlijk “duurzaam” te zijn: lang te blijven bestaan.
Mobiliteit
De belangrijkste beslissing op milieugebied die we in ons leven kunnen maken is de keuze van onze woonplaats. Gaan we dichtbij ons werk, school, winkels wonen dan sparen we niet alleen de schaarse groene ruimte die er nog is, maar vooral tonnen transportenergie, tijd en geld. Het is een cruciale beslissing. Alle andere energiebesparende maatregelen kunnen immers tenietgedaan worden door de verkeerde locatie van onze woning. De energie die op een mensenleven nodig is om af en aan te rijden is vaak een veelvoud van wat de woning verbruikt. Het verbouwen van een goed gelegen rijwoning in de stad is vaak een veel ecologischer keuze dan de nieuwbouw van een afgelegen "eco-villa "of "passiefhuis", alle certificaten en K-waarden ten spijt.
Energie
We verbruiken te veel energie. Dat heeft zijn gevolgen voor de hele planeet. Door het versterkt broeikaseffect begint de aarde langzaam maar zeker op te warmen, waardoor vele planten- en diersoorten dreigen uit te sterven. Het weer wordt energieker met felle stormen, overstromingen en droogtes. En het zijn de mensen in het zuiden - die er het minste schuld aan hebben - die er het meeste onder te lijden hebben. Hun land droogt uit of overstroomt, er worden oorlogen uitgevochten om olie en water....Het evenwicht in de wereld wordt ernstig bedreigd.
Kernenergie draagt niet bij tot het versterkt broeikaseffect, maar biedt geen alternatief wegens de risico's van radioactiviteit. Het kernafval van de voorbije twee generaties zal nog 10.000 generaties angstvallig moeten bewaakt worden vooraleer de radioactiviteit uitgewerkt is. De oplossing zit hem dus in het zuiniger omspringen met energie. Waar mogelijk moeten we overschakelen op hernieuwbare energie. Maar vooral: onze voetafdruk verkleinen.
Iedereen kan meewerken aan het terugdringen van het energieverbruik. Iedereen verbruikt immers energie: om zich te verplaatsen, om te verlichten, te verwarmen, enz… Meestal wordt energie helemaal niet duurzaam gebruikt. Het stand-byverbruik van alle TV's, video's e.d. in belgië is samen reeds goed voor één elektriciteitscentrale van 200 MW. Anders gezegd kan je met minder energie toch hetzelfde resultaat halen. De MAW-databank reikt je verschillende mogelijkheden aan om zelf energie te besparen. Energiebesparing is dikwijls ook voor een besparing in je portemonnee. Door alle tips uit deze website toe te passen kan je op je jaarlijkse elektriciteitsfactuur gemakkelijk de helft tot twee derden uitsparen!
Water
In ons regenlandje is er meer dan genoeg water, dus waarover maken we ons zorgen? Zo eenvoudig ligt het echter niet, er zijn wel degelijk heel wat problemen met water. Water is niet zomaar water. Je hebt zout water en zoet water, proper water en verontreinigd water. Er mag dan al veel water zijn in Vlaanderen, helaas is veel van dat water vervuild. Onze waterlopen bevatten lang niet alle dier- en plantesoorten die er van nature zouden kunnen voorkomen. Ons grondwater is vaak tot op grote diepte vervuild met pesticiden of nitraten.
Die vervuiling komt deels ook van de huishoudens.
Naast de waterkwaliteit geeft ook de hoeveelheid water soms problemen: op sommige plaatsen komen overstromingen voor, op andere treedt verdroging op. Ook dat heeft voor een deel met het huishoudelijk verbruik te maken. Ons drinkwater wordt voor een deel onttrokken aan fossiele waterlagen die niet even snel terug aangevuld geraken. Door het verharden van opritten, daken, enz… kan steeds minder regenwater ter plekke in de grond sijpelen, waardoor bij hevige regenval overstromingen optreden.
Ons devies luidt: het juiste water op de juiste plaats. Drinkwater dient niet om de WC door te spoelen, net zomin als regenwater naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie dient te lopen. In je eigen huishouden kan je heel wat zaken doen om het water zo weinig mogelijk te vervuilen en om zo veel mogelijk het juiste water op de juiste plaats te gebruiken.
Het infopunt over duurzaaam omgaan met water is: www.waterloketvlaanderen.be
Bouwmaterialen
In de bouwwereld is een ongelooflijke variatie aan bouwmaterialen verkrijgbaar. Je hebt de keuze uit ettelijke soorten isolatie, dakbedekking, gevelbekleding, enz… Vaak is het heel moeilijk om een eenduidige keuze te maken op milieuvlak. Het ene materiaal slorpt veel grondstoffen of energie op, maar gaat heel lang mee. Een ander is gemaakt van hernieuwbare grondstoffen, maar moet van zeer ver aangevoerd worden. Een derde materiaal scoort vrij goed op alle fronten, maar is waanzinnig duur. Wat is dan het beste?
We hebben geprobeerd om bij alle materialen de meest relevante kenmerken en de voor- en nadelen op te geven, zodat je zelf een verantwoorde keuze kan maken op basis van je eigen voorkeur en budget.
Voor onze databank hebben we verschillende gespecialiseerde bronnen geraadpleegd, zoals bijvoorbeeld de milieuclassificatie van Nibe (Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie), Vibe (Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch Bouwen en Wonen) en Milieu Centraal (Nederland).
Om een zekere indicatie te geven staan de materialen gerangschikt volgens de voorkeur die Nibe geeft aan bepaalde materialen.
Vanuit de bio-ecologische visie, die 'gezond en ecologisch bouwen' inpast in het oorspronkelijke begrip van duurzame ontwikkeling, wordt soms voor een andere volgorde geopteerd. Materialen op basis van nagroeibare grondstoffen krijgen de absolute voorkeur. Indien de praktijk het gebruik ervan niet toelaat dan komen in de eerste plaats minerale materialen in aanmerking. En pas in laatste instantie synthetische materialen indien geen ander milieuvriendelijker materiaal kan gebruikt worden voor die specifieke toepassing. Meer informatie over bio-ecologisch bouwen kan je vinden op de website van Vibe en in hun talrijke publicaties.
Links:
|
Klik hier voor meer informatie 
